شناخت زنبور عسل

شناخت زنبور عسل

زندگی در کلنی

اولین فسیل زنبور مربوط به 50 میلیون سال پیش است . ملکه زنبور عسل بوجود آورنده جمعیت کلنی است .

وظیفه اصلی ملکه انسجام جمعیت و تخم گذاری در داخل سلول های پرورش نوزاد است .

با گذاشتن روزانه 1200 تا 1500 تخم ملکه مطمئن می شود که جمعیت کلنی از بهار تا پاییز افزایش می یابد .

وظیفه نرها به تلقیح ملکه محدود می شود و در تولید محصولات مشارکت ندارند .

آنها وظایف زیادی از بدو تولد و در طول زندگی بعهده دارند .

وظیفه اصلی زنبورهای مسن تر جمع آوری شهد ، گرده گل و بره موم است .

شناخت زنبور عسل

زهر زنبور از کیسه آن که در آخرین بند شکمی زنبورهای کارگر قرار گرفته خارج می شود .

نیش زنبور حدود 2 میلی متر طول دارد و انتهایش نوک تیز است . قطر انتهایی نیش حدود 1/0 میلی متر است .

در طول نیش حدود 7 تا 10 خار وارونه قرار گرفته است که باعث باقی ماندن نیش در پوست پستانداران در موقع خارج کردن آن می شود .

به این واسطه نیش زنبور و دستگاه زهر از بدن زنبور جدا می شود .

زنبور می میرد در حالی که دستگاه نیش هنوز زنده است .

مکانیسم حرکت عضلانی دستگاه نیش به گونه ای است که قادر است آن را به عمق سطحی که نیش روی آن قرار گرفته حرکت دهد .

در این مدت حرکت عضلات کیسه ، زهر را به داخل بدن تزریق می کند .

نیش زدن یک نوع مکانیزم دفاعی کلنی های زنبور است وقتی نیش از یک زنبور خارج می شود بعنوان زنگ خطری بقیه زنبور ها را نیز تحریک می کند .

با افزایش تعداد نیش ها فرمون خطر بیشتری منتشر می شود .

بطوری که گاهی اوقات این امر منجر به حرکت تمام کلنی می شود .

اهمیت اقتصادی زعفران

فروش نقدی مشابه سکه طلا و ارز

زعفران گیاهی است که محصول آن به دو صورت تر و خشک در همان ابتدای دوره رشد و نمو قابل برداشت و فروش است .

زراعت این محصول در کشور ایران پاسخ گوی نیاز بازار نبوده و در حقیقت تولید کننده است

که تعیین کننده نرخ فروش آن می باشد ، از طرفی چون می توان زعفران را خشک و بسته بندی نمود ، زارعین هیچ عجله ای

برای فروش آن ندارند .

این محصول استثنائی با هیچ یک از مشکلات زیر در بازار خرید و فروش مواجه نیست .

امروزه فروش محصولات کشاورزی در جهان سوم خصوصا توسط کشاورزان خرده پا یک بحران است .

بحرانی که چون تندبادی

ظالمانه همه ماحصل رنج و زحمت کشاورزان را به نفع سودجویان بازار ، یک طرفه در هم می پیچد .

این وضعیت نسل به نسل ، پیشرفت بخش کشاورزی را تهدید و از توسعه واقعی کاسته است .

اهمیت اقتصادی زعفران

همه این اتفاقات در وضعیتی اتفاق می افتد که روز به روز از میزان جمعیت فعال تولید کننده در روستاها کاسته می شود و

خلاء میزان تولید محصولات اساسی کشاورزی از جمله شکر ، روغن ، گندم و غیره از خارج کشور جبران می گرددو هر دلار که

صرف واردات محصولات کشاورزی به کشور شود با ضریب دو باعث فاصله گرفتن بخش کشاورزی ایران توسعه می گردد و پتک

محکمی بر سر کشاورز ایرانی خواهد بود .

از طرف دیگر خرید غیر نقدی محصولات کشاورزی و پرداخت با تاخیر قیمت محصولات کشاورزی از مسائل و مشکلات دیگر

فروش محصولات کشاورزی است .

بسیاری از دلالان حتی حتی بهای محصولات خریداری شده را هم نقدا نمی پردازند .

یک کشاورز ایرانی بعد از همه مشقات تولید به جای این که هنگام فروش شادمان باشد در موارد متعدد نگران است که چگونه محصول خود را به فروش برساند ...

غش کردن ملکه یا کاتالپسی

غش کردن ملکه یا کاتالپسی

غش کردن ملکه به ندرت اتفاق می افتد ، ولی زنبوردارانی که به پرورش ملکه می پردازند

و با شمار زیادی ملکه سروکار دارند

این حالت را گاهی در ملکه ها مشاهده می کنند که به آن غش کردن ملکه ، شوک یا صرع ،

کاتالپسی یا اپیلپسی می گویند.

غش کردن ملکه زمانی اتفاق می افتد که ملکه را با گرفتن بال هایش از روی قاب بردارند

در این حالت ملکه سفت و سخت

می شود و روی پهلوهایش می افتد و معمولا در این وضعیت شکم ملکه به پای عقب قلاب و موقتا سفت میی شود و چند

دقیقه بی  حرکت می ماند که به این حالت غش می گویند .

این حالت حاصل بعضی شوک های عصبی است و پس از چند دقیقه ملکه به تدریج به هوش می آید و فعالیت طبیعی خود را

از سر می گیرد .

این حالت در ملکه های جوان و نیز ملکه های درشت تر و بزرگ تر ، بیشتر دیده می شود.

نا هنجاری های ملکه

گاهی زنبورها از لحاظ شکل ظاهری یاساختمان درونی از حالت طبیعی خارج می شوند و ناهنجاری های ارگانیکی در آنها دیده

می شود که دلایل به وجود آمدن این ناهنجاری ها ممکن است جهش های ژنتیکی ،

تغییرات سلولی یا حتی عوامل محیطی

باشد .

غش کردن ملکه یا کاتالپسی

این ناهنجاری ها گاهی در ملکه های زنبورعسل به صورت غیرعادی شدن شکل ظاهری ملکه به وجود می آید .مثلا می توان

به تغییر رنگ چشم های ملکه به وجود آمدن ملکه چشم سفید یا ملکه گوژپشت با سینه بزرگ و سر متراکم اشاره کرد .

گاهی ناهنجاری های داخلی مانند تکامل نیافتن تخمدان ،

فقدان لوله های مولد تخم فرعی در حفره شکم ملکه های زنبور

عسل دیده م شود که دلیل بعضی از این نا هنجاری ها به طور دقیق مشخص شده و در بعضی موارد نیز به طور قطعی و دقیق

دلایل آن مشخص نشده است و به تحقیقات و بررسی های بیشتر نیاز دارد .

بیماری های ملکه زنبور عسل

بیماری های ملکه زنبور عسل

علاوه بر آفات و شکارچیان بعضی عوامل بیماری زا نیز باعث خسارت به ملکه ها و کلنی های پرورش ملکه می شوند

کهبعضی از مهم ترین آنها اختصاصا در زمان پرورش ملکه خسارت ایجاد می کنند .

بعضی عوامل بیماری زا مانند باکتری های مولد بیماری لوک ،

یا ویروس های مولد بیماری های فلجی و لارو کیسه ای و قارچ

های مولد قارچ بستگی و لارو گچی به زنبورداری ها خسارت می زنند

و در زمان پرورش ملکه به ویژه در کلنی های جفت گیری باعث خسارت می گردند ،

ولی لین بیماری ها به عنوان بیماری های

اختصاصی زنبورستان های پرورش ملکه محسوب نمی شوند .

بیماری های ملکه زنبور عسل

عوامل متفاوتی می تواند در به وجود آمدن ایم عوارض دئرکلنی های زنبور عسل موثر باشد .

سیاه شدن سلول ملکه ، سپتی سمی و ملانوز از جمله بیماری های ملکه زنبور عسل می باشند .

بیماری ها و ناهنجاری های غیر میکروبی و عوارض ژنتیکی

در کنار آفات و بیماری های زنبورعسل که عوامل خسارت زای غیرژنتیکی هستند گاهی نا هنجچاری ها یا حالت های غیر

طبیعی در زنبور عسل دیده می شود که ممکن است به صورت مرگ و میر ، بد شکل شدن یا اختلالات فیزیولوژیکی و ژنتیکی

بروز کند . دلایل به وجود آمدن این ناهنجاری ها شرایط نامساعد محیطی ، بدی آب و هوا ، عدم تغذیه کافی ، اختلالات

عمومی و جهش ژن ها یا اختلالات کروموزومی است .

از جمله ی این عوامل می توان به عدم یکنواختی سطح پرورش نوزادان ، عقیم بودن تخم ها ، رفتار تخم گذاری نامنظم ملکه ،

هم خوارگی کارگران ، پرورش نرها در حجره های کارگر ، نوزادان سرماخورده (معمولا کاهش کارگران بر اثر مصمومیت های

حاصل از سمپاشی ها نیز می تواند باعث بروز این عوارض در کندوها شود ) و هموزیگوتی آلل های جنسی ( نر های دیپلوئید )

اشاره کرد .

آفات و بیماری های ملکه زنبور عسل بخش چهارم

آفات و بیماری های ملکه زنبور عسل بخش چهارم

پستانداران

پستانداران گاهی آفت جدی برای کلنی های زنبورعسل می باشند .خسارت خرس ها ،

موش خانگی  ، موش صحرایی و سنجاب ها و راسوها از جمله این موارد است .

انسان نیز به عنوان یک پستاندار از طریق کاربرد حشره کش ها و روش های دیگر به کلنی

های زنبور عسل خسارت می زند .

پستانداران آفات متنوعی برای زنبورعسل محسوب می شوند و در بین آنها خرس در زمان پرورش ملکه زنبورعسل نیز خسارت می زند و گاهی خسارت آن در زمان پرورش ملکه در حدی است که باید محل زنبورستان پرورش ملکه تغییر داده شود .

خرس

خرس ها از خانواده اورسیده و از شناخته شده ترین آفات کلنی های زنبورعسل در بین

پستانداران می باشندکه در زمان پرورش ملکه نیز خسارت می زنند .

آفات و بیماری های ملکه زنبور عسل بخش چهارم

خرس سیاه ، خرس قهوه ای ، خرس تنبل یا خرس عسل ، خرس سیاه آسیایی و خرس آفتاب مالایایی از دیگرآفات زنبورعسل می باشند .

کنترل خرس

شکار خرس و تیراندازی به خرس از گذشته در مناطق مختلف انجام می شده است . ولی امروزه محیط زیست و طرفداران محیط زیست شکار خرس را ممنوع کرده اند . در امریکا در صورتی که مدارک قانع کننده از خسارت های خرس ارائه شود پروانه شکار به زنبوردار داده می شود .

استفاده از حصار الکتریکی در صورتی که اساسی باشد می تواند با وارد کردن شوک به خرس از حمله آن به زنبورستان جلوگیری کند . در این روش سه تا جهار رویف سیم خاردار متصل به منبع الکتریکی در اطراف زنبورستان کشیده می شود . این سیم ها با پایه هایی در زمین متصل می شود . گاهی یک تور سیمی در محلی دورتر از حصار روی زمین پهن می شود که تلاش خرس را برای حفر زمین خنثی می کند .