قابلیت کشت و کار زراعی و تزئینی
گیاه زراعی زعفران از جمله نادرترین محصولاتی است که می تواند جنبه ی زراعی و تزئینی داشته باشد .
کم نیستند افراد علاقه مندی که در کشور های اروپایی از جمله انگلستان و
سایر نقاط جهان که همه به لحاظ جنبه های تفننی تعدادی کورم زعفران را از فروشگاه های دارای مراکز خرید
با امکانات باغ و باغچه خریداری و شخصا در گلدان درون منزل یا باغچه خود می کارند
و هم از شکل و ظاهر زیبای گل زعفران و هم عطر و بوی آن در فضای منزل و باغچه استفاده می برند و هم کلاله های زیبای زعفران
را به عنوان زعفران تازه و ارگانیک مورد مصرف قرار می دهند .
از آنجا که دوره ی گل دهی این گیاه زراعی و تزئینی حدود 20 روز است ،
این دوره ی گل دهی طولانی حائزارزش می باشد از آنجا که تولید سالیانه زعفران جهان حدود 500 برآورد می گردد و ارزش این مقدار تولید معادل 2/5 میلیارد دلار می باشد
که گیاه زعفران را در رده ی گیاهان زراعی مهم از جمله در کشور ایران با تولیدی بالغ بر 400 تن سالیانه قرار می دهد ،
در بین محصولات زراعی ایران کمتر گیاهی توان ایفای نقش مشابه در اقتصاد ملی و ارزآوری با زعفران وجود دارد .
قابلیت کشت و کار زراعی و تزئینی توام در حقیقت از امتیازاتی است که می تواند
به توسعخ ی دامنه کشت و کار این محصول ختم شود .
با اندکی تامل در امتیازات انحصاری گل به عنوان محصول قابل برداشت در می یابیم
که از جهات مختلف گل زعفران می تواند مورد استقبال و اقبال عموم مردم از تولیدکننده تا مصرف کننده قرار گرفته و همان گونه که مصرف زعفران می تواند فرحبخش و نشاط آور باشد ،
تماشای گل و پخش عطر و بوی گل آن در مزرعه و کارخانه و فروشگاه باعث شادی و ایجاد روحیه ی مثبت و انرژی زا در افرادی شود که با گل زعفران سرو کار دارند .
محصول اصلی اقتصادی گیاه زراعی زعفران فقط گل این گیاه می باشد که به دلایل زیر از دیدگاه تولید محصولات زراعی حائز اهمیت می باشد .
1 – تولید گل ، رشد زایشی در ابتدای فصل رشد و نمو و سپس رشد رویشی.
2 – گل کوچک ولی ارزشمند که برداشت و حمل و نقل آن آسان و دارای حجم زیاد نمی باشد .
3 – قابلیت نگهداری گل برای مدت 2 تا 3 روز و امکان حمل ونقل جهت فرآوری از منطقه ای به منطقه ای یا از کشوری به کشور دیگر .
4 – امکان برداشت با دست بدون نیاز به تکنولوژی خاص در کشور های جهان سوم فاقد تکنولوژی .
5 – سهولت برداشت گل به توسط کودکان ، زنان ، افراد معلول ، کهنسال و استفاده از نیروی کار ارزان .
6 – عدم نیاز به مهارت خاص در برداشت گل و عدم زخمی شدن دست ها در برداشت .
7 – مورد علاقه بودن تمام اقشار جامعه به دلیل عدم ایجاد گرد و خاک در زمان برداشت .
8 – فرحبخشی عطر و بو هنگام برداشت گل در صبح زود.
9 – نرم و لطیف بودن گل و نداشتن هیچگونه خار و صدمه ندیدن دست هنگام برداشت گل حتی توسط کودکان.
10 – امکان شرکت ساکنین شهر ها حتی متخصصین هنرمندان ، دانشجویان ، دانش آموزان و خانم های خانه دار به تولید این محصول به دلیل سرو کار داشتن با گل .
11 – تاثیر روحی و روانی مشاهده و سرو کار داشتن در برداشت با گل خوشبو و خوشرنگ بر تولیدکنندگان و برداشت کنندگان گل .
12 – اثرات رایحه بخش به محیط زیست اطراف مزارع دارای گل زعفران خصوصا طبیعت خشن حاشیه کویر و مناطق صنعتی و فاقد گل گیاه در ایران .
13 – اثرات زیباسازی بر محیط زندگی روستائیان و شهر ها .
14 – جذب پرندگان زیبا به مزارع زعفران .
15 – کمک زیست محیطی به زنبور ها در فصل سرد .
توصیه هایی برای خرید عسل مرغوب ادامه
4 – مخمر های عسل در دمای کمتر از 11 درجه سانتی گراد رشد نمی کند
یعنی نگهداری عسل در این دما آن را از تخمیر محافظت می کند
البته نگهداری عسل در دمای 38 درجه سانتی گراد نیز می تواند
از تخمیر آن جلوگیری کند ولی در دراز مدت به کیفیت آن صدمه می زند
زیرا نگهداری عسل در حرارت بالا کیفیت عسل را از بین می برد .
به طور کلی باید توجه داشت که :
-کلیه عسل ها محتوی مخمر های غیر مضر برای انسان هستند .
-عسل هایی که بیش از 17 درصد رطوبت دارند
احتمالا و آنهایی که بیش از 19 درصد رطوبت دارند حتما ، تخمیر می شوند .
-برای جلوگیری از تخمیر باید عسل را حرارت داده و آن را به مدت نیم ساعت در دمای 63 درجه سانتی گراد قرار داد
تا کلیه مخمر های آن از بین رفته و تخمیر صورت نگیرد .
البته امروزه از روش های جدیدتری مانند استفاده از یو وی برای از بین بردن مخمر های عسل استفاده می کنند .
-عسل در زمستان تخمیر نمی شود زیرا دمای کمتر از 11 درجه سانتی گراد از تخمیر عسل جلوگیری می کند .
-بعد از شکرک زدن عسل احتمال تخمیر افزایش می یابد.
-گاهی در شرایط مناسب برای رشد مخمر ها ، تخمیر عسل حتی می تواند در شان قبل از درپوش گذاری انجام شود .
5 – مسئله ای که بسیار مهم است و هنوز به صورت شبهه ای برای بسیاری از مشتریان عسل باقی مانده شکرک زدن عسل است باید توجه داشت
که اکثر عسل ها پس از مدتی شکرک می زنند البته زمان شکرک زدن عسل با توجه به نوع گیاه و میزان و نوع ذرات موجود در عسل و غیره فرق می کند
به طوری که بعضی عسل ها بعد از چند هفته ، چند ماه و چند سال شکرک می زنند و برای مایع کردن عسل شکرک زده باید ظرف عسل نیم ساعت در دمای 65 تا 70 درجه سانتی گراد قرار گیرد .
مشتریان عسل در بعضی کشور ها عسل های شکرک زده یا کرمی بیشتر می پسندند
و زنبورداران این عسل ها را در بسته بندی های مختلفی به بازار عرضه می کنند .
توصیه هایی برای خرید عسل مرغوب
روش های مرسوم در فرهنگ عوام برای تشخیص عسل طبیعی از تقلبی پشتوانه علمی نداشته و روش های صحیح و قاطعی نیستند
البته این مسئله یک امر طبیعی است زیرا عسل دارای خصوصیات پیچیده ای بوده
و نیز تحت تاثیر مستقیم شرایط محیطی قرار می گیرد
به طور مثال در محیط گرم به سادگی روان شده
و در محیط سرد بسیار سفت و چسبنده است همچنین در محیط مرطوب به راحتی رطوبت جذب می کند
و در محیط خشک رطوبت آن کاهش می یابد نور مستقیم خورشید نیز به سادگی ترکیبات آن را تحت تاثیر قرار می دهد .
بنابراین تشخیص عسل طبیعی مرغوب توسط خریداران ،
بدون استفاده از وسایل آزمایشگاهی کار مشکلی است البته زنبورداران و افرادی که با فرآوری عسل سروکار دارند
تشخیص تجربی نسبتا خوبی دارند ولی هنوز روش ساده ای برای مردم وجود ندارد
که بتوانند به راحتی عسل تقلبی را از طبیعی تشخیص دهند البته در آزمایشگاه با دستگاه های ساده ،
مرغوبیت و صدمات مختلفی که به عسل وارد شده قابل اندازه گیری است .
ولی برای این که یک دید کلی برای همه مشتریان عسل ایجاد شود
و دقت آنها برای خرید آن افزایش یابد باید نکات زیر مورد توجه قرار گیرد :
1 – عسل را از فروشگاه های معتبر خریداری نمایید .
به خصوص فروشگاه هایی که خود زنبوردار بوده و عسل تولیدی خود را ارائه می نمایند و شما از سابقه فعالیت آنها مطلع هستید .
2 – به خصوص اگر عسل را از دست فروش ها خریداری می نمایید توجه کنید که برچسب آن که باید محتوی نام و نشانی شرکت تولیدی ،
شماره پروانه بهداشتی ، وزن و غیره باشد .
3 – برخی مردم میزان رطوبت و مرغوبیت عسل را به وسیله برگرداندن
شیشه عسل و سرعت بالا و پایین رفتن حباب داخل شیشه و برخی نیز به وسیله میزان کش آمدن عسل اندازه گیری می کنند باید توجه داشت که این روش ها دقیق نبوده
زیرا شرایط محیطی به خصوص دما تاثیر زیادی بر روی عسل داشته به طوری که در محیط گرم روانتر و در محیط سرد سفت تر است .
ادامه ی مطلب در پست بعدی...
اغلب زنبورداران با عسل هایی مواجه می شوند که از منشاء آن ها بی اطلاع هستند
و به دلایل زیادی تمایل دارند که گل منبع این عسل ها را بشناسند .
بهترین روش شناخت منشاء عسل تشخیص گرده ها در عسل است .
یکی از دلایل شناخت منبع عسل عبارتند از :
دستیابی به منابع عسل هایی با طعم خوب ، رنگ منحصر به فرد و مورد پسندمشتریان که در نتیجه زنبورداران می توانند برای به دست آوردن
عسل بیشتر از این گل ها زنبور های خود را به منطقه تجمع آنها منتقل نمایند .
و نیز شناسایی منابع عسل هایی با طعم نا مطلوب تا زنبور داران کندو های خود را به مناطق تحت پوشش این گل ها منتقل نکنند .
به هر حال با تشخیص عسل های مرغوب عسل هایی با مارک های تقلبی نیز شناسایی خواهند شد .
معمولا این روش شناسایی منبع عسل صد در صد درست نبوده مجموعه ای از فاکتور ها مانند رنگ ، طعم ، محل و آنالیز شیمیایی عسل مانند انواع قند ها و نسبت آنها همراه تشخیص نوع گرده برای تعیین صد در صد منبع عسل موثرترند .
جمع آوری مستقیم گرده از زنبور آسان تر از جدا کردن دانه های گرده عسل است . دانه های گرده معلق در عسل را به روش زیر می توان جدا کرد :
ابتدا نمونه عسل را با نسبت بیست به یک با آب رقیق می کنیم
و آن را در دستگاه سانتریفیوژ با سرعت 3500 دور در دقیقه برای مدت ده دقیقه قرار می دهیم
برای حذف پروتئین ها و کربوهیدرات های سطح گرده نمونه را شستشو می دهیم .
سپس برای بررسی میکروسکوپی نمونه گرده را روی یک لام قرار داده رنگ آمیزی می کنیم .
ولی معمولا تشخیص دقیق نوع گرده به وسیله میکروسکوپ نوری امکان پذیر نبوده
ولی میکروسکوپ الکترونی جزئیات مورد نیاز را مشخص می نماید
متاسفانه اکثر مردم به این دسترسی ندارند.